Żarnecka-Biały Ewa

Zarnecka-Bialy

Prof. dr hab. Ewa Żarnecka-Biały (ur. 9 września 1930 – zm. 20 października 2009). Okres okupacji spędziła w Krościenku nad Dunajcem. W 1950 r. została przyjęta na Studium Nauk Społecznych Uniwersytetu Jagiellońskiego; ponieważ nie było w tamtych latach rekrutacji na studia filozoficzne w Krakowie, w 1955 r. przeniosła się na sekcję filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie uzyskała magisterium na postawie napisanej pod kierunkiem prof. Tadeusza Kotarbińskiego pracy O tzw. podstawowych prawach logiki. Od prof. Kotarbińskiego przejęła szacunek do logiki jako podstawy działań racjonalnych, a także przesłanie o bardziej moralnym charakterze, że pryncypia racjonalności sprzyjają życiu godziwemu. We wrześniu tegoż roku rozpoczęła pracę w Krakowie zostając asystentem w Katedrze Logiki Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W styczniu 1965 r. obroniła pracę doktorską Modalne rachunki zdaniowe i ich zastosowania w formalizacji funktorów nie-ekstensjonalnych, wykonaną pod kierunkiem doc. Kazimierza Pasenkiewicza, a będącą próbą aplikacji aparatury logicznej do analizy pojęć prakseologicznych – uzyskała za nią nagrodę Ministra Szkolnictwa Wyższego. W roku 1972 ukończyła dysertację Funktory modalne i ich definiowalność w systemach rachunku zadań, i na jej podstawie, w roku 1973, uzyskała stopień doktora habilitowanego. Tytuł profesora otrzymała w roku 1996.
Była autorką ponad sześćdziesięciu prac naukowych, w których poruszała zagadnienia z pogranicza logiki formalnej, historii logiki i prakseologii. W swoim credo naukowym deklarowała, że trzy wymienione nurty badań, wzajem się wyjaśniające, stanowią istotny wkład do refleksji stricte filozoficznych. Ważniejsze pozycje w jej dorobku to: Noises in the History of Logic oraz – będąca propozycją dydaktycznego wykorzystania wyników z wcześniej wymienionej – Historia logiki dawniejszej. Teksty i komentarze.
Szerszemu gronu czytelników znana jest jako autorka podręcznika Mała logika. Podstawy logicznej analizy tekstów, wnioskowania i argumentacji (Wydawnictwo UJ), który miał kilka wydań (o sukcesywnie nowelizowanej zawartości) i wykorzystywał elementy komputerowego wspomagania procesu kształcenia.
Była członkiem Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Towarzystwa Logiki i Filozofii Nauki, Towarzystwa Naukowego Prakseologii oraz Kurt Gödel’s Society. Stworzyła serię wydawniczą DIALOGIKON, redagując kilka wydanej w niej tomów, była też członkiem redakcji kwartalnika PRAKSEOLOGIA.
Funkcje, które społeczność akademicka Uniwersytetu Jagiellońskiego jej powierzała to: zastępca dyrektora Instytutu Filozofii – od roku 1974 do roku 1979 – oraz kierownik Zakładu Logiki, w trudnym czasie między 1980 a 1988 rokiem. U progu nowego tysiąclecia, w roku 1997, w intencji rozwinięcia w ośrodku krakowskim badań nad pragmatyką logiczną, stworzyła w Instytucie Filozofii Pracownię Retoryki i Prakseologii oraz zorganizowała zespół systematycznie zajmujący się tą problematyką. Była też – do czasu przejścia na emeryturę – tej Pracowni kierownikiem.
W uznaniu zasług została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, była też laureatką nagród ministerialnych i indywidualnych nagród Rektora UJ za osiągnięcia naukowe.
Jej mężem był dr Zbigniew Biały, etnograf z UJ.
Spoczywa na cmentarzu w Batowicach.